Nieuws

Chinees milieubeleid en milieurecht: hoeveel Chinese vrijwilligers telt China?
Studiemiddag – Brussel, 16 juni 2009
China wordt geconfronteerd met een aanzienlijke milieuproblematiek. De ecologische kost voor de economische ontwikkeling blijkt torenhoog. Om hieraan het hoofd te bieden, investeert de Chinese overheid in de uitbouw van milieubeleid en milieurecht. Milieuproblemen komen steeds hoger op de politieke agenda te staan. China wil tegen 2020 de grootste producent van wind- en zonne-energie worden. Het ziet er naar uit dat China een steeds actievere partner wordt binnen het internationale milieubeleid. Hoeveel Chinese vrijwilligheid zal er op beleidsmatig en juridisch vlak nodig zijn om het verschil te maken? Tijdens de studiemiddag ging Prof. Hans Bruyninckx in op de recente evoluties in het Chinese milieubeleid, meer specifiek op de thema’s van globalisering en milieuproblematiek. Prof. Qin Tianbao van de Wuhan Universiteit in China, verduidelijkte de recente evoluties in het Chinese milieurecht, meer specifiek de vraag hoe daad­krachtig het (milieu)rechtsinstrumentarium is om een antwoord te bieden op de milieuproblematiek. Prof. Benjamin van Rooij van de Universiteit Leiden onderhield het publiek over zijn concrete ervaringen met Chinees milieurecht in de theorie en in de praktijk. Duncan Freeman van het Brussels Institute of Contemporary China Studies schetste het ruimere perspectief van de Chinese politiek. Lynn Sheppard van de Europese Commissie gaf een update van de activiteiten van de EU inzake bestrijding van de klimaatverandering, i.h.b. de plannen om samen met China CCS te ontwikkelen en te de­monstreren. Een bespreking van deze studiemiddag is in artikelvorm opgenomen in het Tijdschrift MO* ‘China werkt aan zijn milieu’.

Europees milieurecht in de Lage Landen – i.s.m. VMR, de Nederlandse Vereniging voor Milieurecht en VER, de Nederlandse Vereniging voor Europees Recht
Congres – Rotterdam, 15 mei 2009
Het derde gezamenlijke VVOR-VMR-congres, ditmaal ook samen met de VER, focuste op het Europese milieurecht, zoals dit in de lage landen wordt geïmplementeerd. De nationale wetgeving in Europese lidstaten wordt voor een belangrijk deel bepaald door de Europese kaders. Dat wekt verwachtingen inzake de uniformiteit. De rechtspraktijk in de lidstaten blijkt toch zeer van elkaar verschillen. In het ochtendgedeelte van het congres brachten Chris Backes en Jan Bouckaert het rechtsvergelijkende deel tussen de Vlaamse en Nederlandse rechtspraktijk aan de hand van enkele concrete situaties op het gebied van lucht- en waterkwaliteit. In de namiddag kwamen een aantal leerstukken van Europees recht aan de orde op het terrein van het milieurecht. Aandacht werd besteed aan recente rechtspraak van het EG Hof van Justitie over artikel 95 EG, dat lidstaten de mogelijkheid geeft strengere wetgeving te maken dan Europa. Met name werd door Martijn de Grave en Hannes Descamps ingegaan op het arrest over de Nederlandse roetfilterbeschikking van de Commissie. Ook werd door Hans Vedder en Geert Van Calster ingegaan op de relatie tussen nationale milieumaatregelen en het vrije verkeer van goederen (artikelen 28-30 EG), naar aanleiding van twee zaken die bij het Hof spelen. Het gaat hierbij om de gevolgen van gebruiksbeperkingen voor producten (rijverboden etc) voor de interne markt. Het derde onderwerp lag op het vlak van rechtsbescherming: wat kunnen burgers of milieuverenigingen vragen van de rechter op basis van rechtstreeks werkende bepalingen uit milieurichtlijnen? En, in hoeverre kunnen beroepsrechten in het nationaal procesrecht beperkt worden volgens het Europese recht? Deze discussie werd ingeleid door Jolande Prinssen en Hendrik Schoukens, en is weer actueel in het licht van het voornemen in het Nederlandse bestuursprocesrecht een relativiteitseis in te voeren. Het verslagboek van het congres wordt uitgegeven door Boom Juridische Uitgevers en zal vanaf september 2009 voorradig zijn.

De burger versus het milieubeleid: meer dan een stem in de woestijn?
Studiemiddag (debat) – Brussel, 6 maart 2009
Centraal in het Verdrag van Aarhus staat het recht van iedere burger op inspraak bij milieubeslissingen (vergunningen, plannen en programma’ s, beleid, regelgeving). Deze inspraak biedt de burger de gelegenheid om zijn mening en bezorgdheid te uiten en stelt de besluitvormer in staat daarmee rekening te houden. Dit vergroot de verantwoording en de transparantie van de besluitvorming en draagt bij tot een grotere bewustwording van milieuvraagstukken bij het publiek en tot een groter draagvlak voor genomen beslissingen. Michel Delnoy schreef een doctoraal proefschrift over participatie. Ook Eric Lancksweerdt en Christine Larssen wijden hun proefschrift aan dit thema, elk vanuit een andere invalshoek. De drie auteurs poneerden specifiek voor de VVOR een reeks stellingen, waarop werd gereageerd door twee ‘ervaringsdeskundigen’. Geert Lambrechts ging in op de vraag wat de burger met deze juridische en metajuridische stellingen kan aanvangen wanneer hij met een concreet project als bijvoorbeeld de Oosterweelverbinding wordt geconfronteerd. Bernard Deltour belichtte de visie van de bedrijfswereld op dit alles. De studiemiddag riep een sfeer op uit de (gouden) tijd van de Belgische Vereniging voor Milieurecht: de drie gewesten waren vertegenwoordigd, wat een voor eenieder vaststelbare meerwaarde opleverde: ‘Du choc des idées jaillit la lumière’. Dat was ook voelbaar tijdens het daaropvolgende debat, dat tot de levendigste uit de geschiedenis van de VVOR behoorde. De schriftelijke neerslag van de uiteenzettingen en het debat zal beschikbaar zijn in juni 2009.

Next Generation Infrastructures
Next Generation Infrastructures (NGInfra) is een kennisnetwerk, samengebracht en geïnitieerd door de Technische Universiteit Delft, waarbinnen onderzoek op het terrein van infrastructuren wordt uitgevoerd door wetenschappers, private partijen en overheidsorganisaties in binnen- en buitenland. In het multidisciplinaire NGInfra onderzoeksprogramma staan fysieke infrastructuren en hun institutionele omgeving centraal. Op dit moment telt het onderzoeksprogramma ongeveer zestig projecten, verspreid over zes deelprogramma’s. Juridisch en bestuurskundig onderzoek concentreert zich voornamelijk binnen het deelprogramma Public Values waarbij publieke waarden in infrastructuurgebonden sectoren centraal staan. Nu de overheid gas, water, licht, openbaar vervoer e.d. in toenemende mate overlaat aan private partijen, ondergaan de sectoren ingrijpende veranderingen. In het twintigtal projecten waaruit Public Values bestaat, komen vragen aan de orde zoals: Wat zijn publieke waarden? Hoe worden ze gewogen? Bestaat er een hiërarchie tussen publieke waarden? Wat zijn geschikte borgingsarrangementen? Meer informatie over het (deel)programma alsook het aanvraagformulier om een project voor te stellen vindt u op www.nginfra.nl. Voor verdere vragen kan u terecht bij prof. mr. dr. Helen Stout op het nummer +31 15 278 4798 of via h.d.stout@tudelft.nl.

Energie en milieu: een wankel evenwicht
Studiemiddag (debat) – Gent, 25 september 2008
Op Europees, federaal en Vlaams niveau zijn hernieuwbare energiedoelstellingen geformuleerd. Tegelijk woedt de discussie over het aandeel van bio-energie (biodiesel en biomassa) binnen deze doelstellingen. Zo besliste De Lijn reeds om het gebruik van biodiesel te schrappen. Ook de milieuvergunning voor een bio-energiecentrale in de Antwerpse haven werd geweigerd. Geschermd wordt met artikel 7bis van de Grondwet, dat ‘duurzame ontwikkeling’ als beleidsdoelstelling formuleert, en met het Decreet van 5 april 1995 houdende Algemene Bepalingen inzake Milieubeleid, dat de duurzame aanwending van grondstoffen en natuur als basisdoelstelling vooropstelt en ook melding maakt van de internationale dimensie. Inzake biobrandstoffen werd in de programmawet van 27 april 2007 een mengplicht voorzien die tot op vandaag dode letter bleef. Duurzaamheidscriteria zijn in de maak, maar het geloof erin blijkt klein. Is het evenwicht tussen energie en milieu dan echt zo wankel? Tim Vermeir lichtte één en ander toe vanuit zijn uitgesproken expertise in de materie van het energierecht. Hij poneerde een reeks stellingen, waarop vanuit Vlaanderen werd gereageerd door Peter De Smedt, Bram Claeys en Fons Maes en vanuit Nederland door Marieke Harteveld en Fleur Onrust. Er kwam een levendig Nederlands-Vlaams debat met de zaal op gang. Het VVOR-verslagboek 2008/2 mag tegen december 2008 worden verwacht.

Wie beschermt het natuurbeschermingsrecht? – i.s.m. VMR, Vereniging voor Milieurecht
Congres – Tilburg, 29 mei 2008
Het tweede gezamenlijke VVOR-VMR-congres stond in het teken van het natuurbeschermingsrecht. Het is duidelijk dat de beide EG-Lidstaten worden geconfronteerd met gelijklopende vragen, die verband houden met onder meer de aanwijzing van de Natura 2000-gebieden, de vaststelling van de instandhoudingsdoelstellingen, de totstandkoming van de beheers- c.q. natuurrichtplannen, de uitvoering van de Habitattoets, de bescherming van de soorten en het in dit verband gevoerde ontheffingenbeleid. Het verslagboek van het congres wordt uitgegeven door Boom Juridische Uitgevers en zal vanaf september 2008 voorradig zijn.

Doorwerking van milieu in ruimtelijke ordening: 1 + 1 = 3
Studiemiddag (debat) – Brussel, 31 januari 2008
Het tweede werkingsjaar van de V.V.O.R. startte met een studiemiddag over hét omgevingsrechtelijk vraagstuk bij uitstek: het vertalen van milieubelangen in de ruimtelijke planning en vergunningverlening. Waar in de relatie tussen de omgevingsrechtelijke beleidsdomeinen lange tijd het ‘primaat van de ruimtelijke ordening’ gold, zorgde het integratiebeginsel voor een koersverandering. Bijzondere aandacht ging bij de uiteenzettingen naar het instrument van de plan-milieueffectrapportage en naar de talrijke effectentoetsen. Nederland bleek andermaal een inspiratiebron. Tijdens het debat kwamen diverse overheidsvraagstukken aan bod. U leest één en ander in extenso in het VVOR-verslagboek 2008/1.

Constitutional rights to an ecologically balanced environment – i.s.m. EELA, European Environmentel Law Association
Congres – Ghent (Belgium), 28 september 2007
Sinds 1994 is in artikel 23 van de Belgische Grondwet het recht op de bescherming van een gezond leefmilieu opgenomen. Dergelijk recht wordt op vandaag nog niet erkend door internationale verdra­gen, en is nog steeds niet in alle Grondwetten van de Lidstaten van de Europese Unie opgenomen. Dit vormde de aanleiding voor de eerste internationale conferentie van 28 september 2007 in Gent, georganiseerd door de Vlaamse Vereniging voor Omgevingsrecht (VVOR), in samenwerking met de Europese Vereniging voor Milieurecht (EELA). Eminente sprekers vanuit België, Nederland, Spanje, Portugal, Frankrijk, Griekenland, Luxemburg, het Verenigd Koninkrijk, Brazilië en de Verenigde Staten gingen in op de vraag welke pro’s en contra’s, vanuit hun ervaring, aanwijsbaar zijn tegen de al dan niet opname van milieurechten in de Grondwet. Het verslagboek van deze conferentie komt op de markt in december 2007.

Aan de grens van de milieuvergunning – i.s.m. VMR, Vereniging voor Milieurecht
Congres – Antwerpen, 31 mei 2007
Met het eerste gezamenlijke VVOR-VMR-congres ging een droom in vervulling: de éénjarige VVOR en de vijfentwintigjarige VMR vonden elkaar zusterlijk in een grensoverschrijdend evenement dat, gelet op het grote succes ervan, een jaarlijks weerkerend karakter zal krijgen. Het verslagboek van het congres wordt uitgegeven door Boom Juridische Uitgevers en zal vanaf september 2007 voorradig zijn.

Geboeid door omgevingsrecht – Een debat over handhaving
Studiemiddag (debat) – Brussel, 8 februari 2007
Ook de tweede V.V.O.R.-studiemiddag werd druk bezocht. De accentverschuiving van strafrechtelijke naar bestuursrechtelijke handhaving stond centraal, en dit in de materie van het milieu- én het ruimtelijke ordeningsrecht. De ad rem-repliek vanuit Nederland leert dat Vlaanderen nog een weg te gaan heeft. Tijdens het debat kwamen een reeks interessante vraagpunten aan bod. U leest één en ander in het VVOR-verslagboek 2007/1.

Hoe nieuw is de nieuwe bodemregelgeving?
Studiemiddag (debat) – Brussel, 10 november 2006
De eerste VVOR-studiemiddag bleek een schot in de roos. Invulling werd gegeven aan de doelstelling van interdisciplinariteit, door de nieuwe bodemregelgeving te belichten vanuit zowel juridische als technische invalshoek. Dat dit door het publiek fel werd gesmaakt, bleek uit het levendig debat, waarin problemen én oplossingen aan bod kwamen. De schriftelijke neerslag hiervan is nu beschikbaar onder de vorm van het VVOR-verslagboek 2006/1.

De grenzeloze ambities van de VVOR
Artikel in MilieuDirect Oktober 2006 (.pdf )